GooltjesHuisKlas

Van ijsdood, armoe en goud

Opvallend toch, je hoort niet van mensen die omkomen in Mongolië! Wel van hun dieren: 1,7 miljoen stuks zouden al zijn omgekomen deze winter, bij vriestemperaturen van -50˚!

Wat uiteraard wel betekent dat meer dan 20.000 families honger en armoe riskeren: van de dode dieren kun je enkel de huiden verkopen, goed voor enkele dagen voer... Tienduizenden van de nomaden dreigen dan ook terecht te zullen komen in de stad, op zoek naar werk, dat er niet is...

Natuurlijk informeerde ik, gisteren, of de nomaden bij wie wij te gast zullen zijn eind van de zomer, het wel goed stelden in hun gers, en of we wat kunnen doen... (Golo ook weer heel erg aktie-minded!...) Misschien heb ik vanmiddag of morgen wel antwoord, zou het?...

Vier miljoen euro zijn nodig, meldde de VN. 150.000 zou Euro-pa al hebben toegezegd...

Op een site van de Internationale Federatie Rode Kruis-Rode Halve Maan (in onze berichtgeving hoor je slechts spreken van "het Rode Kruis"...) lees ik: "CHF 150,000 (USD 147,220 or EUR 101,445) has been requested from the Federation’s Disaster Relief Emergency Fund (DREF) to support the National Society in delivering immediate assistance to some 1,500 households or 6,000 people. Unearmarked funds to repay DREF are encou-raged. The major donors to the DREF are the Irish, Italian, Ne-therlands and Norwegian governments and ECHO"...

Hier gaat het om 150.000 Zwitserse francs (slechts 101.445 euro). Geld dat al beschik-baar wàs in het eigen DREF-fonds, voor on-middellijke hulp bij calamiteiten. En waar-aan m.n. Nederland en Noorwegen al lang flink bijdragen (ook Ierland!...), de andere Europese landen veel minder (wat doet België??... - ECHO het European Community Humanitarian Office, de humanitaire hulpafdeling van de EU, sinds '92...)

Klimaatverandering zou de oorzaak zijn, niet alleen van de ex-treme kou, die ook wij in deze maanden aan den lijve onder-vinden, maar bovendien al van de droge zomer en herfst die in Mongolië aan de winter zijn voorafgegaan, en gemaakt hebben dat dit jaar nauwelijks voedselreserves konden worden aange-legd...

"The acute experiences of people in this re-gion are living proof of the pressures some societies are already enduring as a result of the onset of climate change – adaptation here is not just a ne-cessity, but a question of local communities’ very survival", stelde eerder dit jaar UNEP-directeur Achim Steiner.

De armsten in de wereld, Haïti en Mongolië voorop, als eersten die de klappen opvangen, terwijl de beelden van sneeuwballen vechtend Washington nog steeds de wereld rondgaan...

40% van de bevolking is, naar onze maatsta-ven, arm in Mongolië, m.n. ook in de provin-cie Bulgan, waar wij heen trekken!...

Maar hoe kijken de Mongolen zelf hier tegenaan?

Vràgen zij om onze hulp?

In het Mongools bestaat al sinds mensenheu-genis een woord voor zulke strenge winters - "dzud" of "zud" ("dood", letter-lijk!...) -, en die van vandaag is heus niet de allerex-treemste.

"It is not uncommon for zuds to kill over one million head of livestock in a single winter. A record was set in 1944, with al-most 7 million head of livestock lost in a single winter"...

"In 1999-2000, 2000-2001 and 2001-2002, Mongolia was hit by three zuds in a row, in which a combined number of 11 million animals were lost"...

Men zou onderscheid maken tussen de Zwarte Zud, Witte Zud, en IJzeren (of IJs-)Zud: "The Black Zud is caused by sparse food in summer and a cold winter in which many animals die of starvation. The White Zud is caused by very heavy snow fall, which makes it impossible for the livestock to feed on the oth-erwise accessible frozen grass, hence they too starve. The Ice or Iron Zud is brought about by rain which freezes and covers the land in ice hindering the animals from feeding on grass or herbs"...

Misschien wordt het ook voor ons tijd om wat meer nuances aan te brengen?...

Laten we, bijvoorbeeld, in onze berichten al vermelden dat ook Rusland hulp stuurde, en China, en Australië, die laatsten zelfs met 1 miljoen dollar!

Maar dat mag ook wel, want aast niet net hùn Voyager Resour-ces op 80% van het Mongoolse goud?...

Iets wezenlijkers gaan doen

Wie waren die Rotterdammers Jan Bouman en Inge Heinsdijk? Wie was Annette Groeneveld?...

Biologen?... Paardenliefhebbers, ruiters, rijkelui met stoeterij en stallen?...

Toen zij in 1997 uit handen van wijlen Prins Bernhard de Zilve-ren Anjer ontvingen - de "onderscheiding die jaarlijks wordt uitgereikt aan personen van onbesproken vaderlands gedrag, die in enigerlei vorm van onverplichte arbeid uitstekende ver-diensten hebben verworven voor de Nederlandse cultuur of die van de Nederlandse Antillen"... - verscheen in dagblad Trouw het volgende artikel:

* * *

Toen het Rotterdamse echtpaar Jan en Inge Bouman in 1973 bij een bezoek aan de die-rentuin in Praag met deze feiten [het drei-gend uitsterven van de takhi - lv] werd ge-confronteerd was het, zo constateert Inge Bouman nu, 'vijf minuten voor twaalf' om het Przewalskipaard te hulp te komen. Dat wilde paard kwam op hun weg en ze besloten zich er intensief in te gaan verdiepen. “Ik had nooit eerder met paarden te maken gehad. Mijn man, zoon van een Rotterdamse meubelfabrikant, wel. Die was op-gegroeid met pony's. Zij werden zijn grote vrienden.”

De Boumans brachten in kaart wat er aan wilde paarden rest-te. “Wij bezochten dierentuinen en privé-parken overal ter wereld, want dat waren de plaatsen waar je de nakomelingen van de in het wild levende Przewalskipaarden moest zoeken. We fotografeerden de paarden, verzamelden daar aanwezige gegevens, verdiepten ons in de genetica en dat soort zaken en registreerden de misstanden die wij ontdekten. Jan schreef daarover samen met de Utrechtse zoöloog Hil Bos artikelen.”

“We schrokken ons rot over wat er boven tafel kwam. Met die gegevens hebben wij in 1978 de wetenschap en de dierentuin-directeuren tijdens een internationaal symposium wakker ge-schud. De ongeveer 300 Przewalskipaarden die er toen nog wa-ren, leefden in gevangenschap onder omstandigheden die nau-welijks meer waren te vergelijken met de woeste gebieden waar hun voorouders domicilie hielden. Het was duidelijk dat er wat gedaan moest worden.”

“Uit een werkgroep die de zaken op een rij zette, ontstond on-ze 'Stichting tot Behoud en ter Bescherming van het Przewal-skipaard'. In het begin met veel bijval van de kant van de die-rentuinen. Maar zij keerden zich tegen ons, toen wij, met steun van het Wereld Natuur Fonds, vooral van oprichter Sir Peter Scott, en de ongeveer 500 donateurs van onze Stichting, Przewalskipaarden wilden aankopen om ze uit te zetten in na-tuurgebieden. Op die manier wilden we een populatie wilde paarden opbouwen die weer beantwoordt aan de kenmerken van de voorouders. De dierentuindirecteuren voelden zich ken-nelijk bedreigd in hun autonomie.”

“Dat is gelukkig de laatste jaren veranderd. Ze hebben inge-zien dat ze onze plannen toch niet konden tegenhouden. We kochten via een tussenpersoon de paarden die wij op onze reizen al zorgvuldig hadden geselecteerd.”

Die paarden heeft de stichting uitgezet op zes afgelegen plaat-sen in Nederland en Duitsland. Het natuurpark Lelystad is de enige plek waar de Przewalskipaarden voor publiek zijn te zien.

Het nageslacht van de op die manier gefokte paarden wordt in etappes naar Mongolië overgebracht. Dat is al drie keer ge-beurd. Er zijn nog transporten voor 1998 en 2000 gepland. De resultaten in het 60 000 hectaren omvattende steppengebied van Hustain Nuruu, 120 kilometer ten zuidwesten van Ulaanba-atar, overtreffen de verwachtingen. In zorgvuldig afgebakende gebieden die door rangers in de gaten worden gehouden, wen-nen de paarden aan het moment waarop zij, geheel geaccli-matiseerd, over de steppen kunnen uitzwermen. Er leven nu zo'n 55 Przewalskipaarden in het bergsteppe-reservaat.

De activiteiten van de Stichting worden mede gesteund door het Ministerie van Ontwikkingssamenwerking, omdat er aan het Przewalski-project veel meer vastzit dan het wilde paard terugbrengen naar Mongolië. Inge Bouman: “We zijn steeds meer de richting van ontwikkelingswerk opgeduwd. We voelen ons ook verantwoordelijk voor de bewoners van het gebied. De lokale nomaden die met hun vee ruimte moesten maken om de paarden rust en ruimte te geven, worden voorgelicht, omdat het van het grootste belang is, dat wat wij ondernemen, aan de basis wordt gedragen.”

“In het dorpje Altanbulak is met steun van de Nederlandse re-gering een melk- annex kaasfabriekje gesticht. Ook is een be-gin gemaakt met een preventief gezondheidsprogramma. De stichting 'Doen' van de Nationale Postcodeloterij heeft er voor gezorgd dat een meelfabriek in het dorp Argalant weer in be-drijf is. En door de aanschaf van een paar busjes kunnen de kinderen in dat afgelegen gebied naar school.”

Leiding te geven aan dat alles schenkt haar grote voldoening. “Het is een bewuste keuze geweest. Mogelijk heeft dat te ma-ken met het feit dat ik in de oorlog in het kamp Amborawa op Java ben geboren. Dat drukt een stempel op je. Later heb ik in Suriname gewoond. Ook in Brazilië, mijn vader werkte daar als bioloog in de bosbouw, heb ik rondgekeken. Na mijn studie in Leiden, waar ik zeer actief was in de studentenwereld en het zelfs bracht tot praeses van de VVSL, besloot ik mijn leven toch in een andere richting te sturen. Ik heb alle banden met Leiden verbroken en bewust gekozen voor de mensen die het moeilijk hebben in de samenleving. Vandaar dat ik ben gaan werken in Rotterdamse volkswijken. Daar heb ik ook mijn man ontmoet. Hij had een hoge maatschappelijke functie opgegeven, omdat hij ook iets wezenlijkers wilde gaan doen.”

Tegenwoordig werkt Inge Bouman in de wijk Spangen, waar zij als orthopedagoog haar boterham verdient. Daarnaast slokt de Stichting haar volledig op - werk dat zij niet zou kunnen doen zonder haar twee naaste medewerksters, mede-opricht-ster Annette Groeneveld en Jolanda Grosjean, die ook van 's morgens vroeg tot 's avonds laat met de paarden in de weer zijn.

“Ik kan zeggen dat ik het leven leid dat ik heb gewild. Het geeft grote voldoening te merken dat wat mijn man en ik zijn begonnen, effect heeft. Het is toch geweldig, als je die paar-den op de steppen ziet. Nu ga ik er heen om te werken, maar ik ben echt van plan er later meer tijd door te brengen, want ik ben verknocht aan de mensen daar, die zich dicht levend bij de natuur onder vaak barre omstandigheden weten te handhaven. Ik ben me steeds meer een wereldburger gaan voelen. Ik zie mezelf als een kleine schakel in de evolutie, die er aan mag meewerken dat een prachtig natuurgebied onaangetast blijft. Dat we dat als Nederlanders van de grond hebben mogen tillen, is toch wel iets om een beetje trots op te zijn.”

* * *

Daar wil je toch een beeld bij, niet? Die wil je toch met eigen ogen aanschouwen en in je hart sluiten kunnen?...

Helaas is Jan al overleden, en vind ik nauwelijks foto's, al zeker niet van Annette Groeneveld...

Maar wel een filmpje waarin Inge aan het woord gelaten wordt, en je mooie beelden krijgt van de paardjes zelf!

Klikken maar!

- wordt vervolgd -

Chevaux chinois de Lascaux

Er viel wat goed te maken met de Mongolen!

"Takhi" (spreek uit "Techi") betekent "heilig", "het heilige". "Heel" waren deze paarden, door geen mensenhand verminkt en tot een mindere vorm (dienstig aan de mens) herleid, nooit getemd, niet te temmen...

"Helemaal alleen van de natuur", van het Leven, "slechts bere-den door de Goden", hoe je 't ook noemen wil...

"Interessant ist auch, dass die Viehzüchter behaupten, die Tachis würden einen ange-nehmen Geruch [aangename geur] ausströ-men", lees ik in een interessant blaadje dat de Zwitserse International Tachi Group ver-spreidt - mooie foto's op hun site aan te klikken! (dan worden ze groter...)

"Der Viehzüchter N. Gontschig aus dem Tach-in Tal stammt aus einer Jägerfamilie. In den 1920er Jahren hatte er eine Tachihaut mit anderen Gegenständen in einer Felsenhöhle versteckt. Als er nach 40 Jahren nachsah, sah die Tachihaut wie frisch aus, die anderen Gegenstände, z.B. ein Holzteller, waren vermodert. Woran das lag, weiss man bis heute nicht..."

"Die alten Leute schildern oft, wie die Tachis in der Morgendämmerung gewiehert [gehin-nikt] haben. Ihre Stimme war tief und laut, aber sehr angenehm. Beim Gähnen [geeu-wen] schauten die Tachis oft in den Blauen Himmel..."

* * *

In de prehistorie zouden ze ook bij ons hebben rondgelopen!

In Lascaux in elk geval zijn rotsschilderingen gevonden die men niet voor niets de "Che-vaux chinois" noemt. En wat heerlijk is het, dat je niet meer naar de Dordogne hoeft in Zuidwest-Frankrijk, om er in de nauwe spelonken af te dalen: die kun je nu vanachter je com-puter zelf gaan zoeken, en heel erg langzaam duizenden keren opnieuw bekijken, detail na detail, via de fabelachtig waan-zinnig mooie website Visite de la Grotte!!! - vooral ook de knoppen onderaan de bladzij daar goed benutten!!

Ga er naar binnen, klik op "Explorer Panneau Chevaux chinois" en nog wat andere verderop, en laat een wereld voor je open-gaan! (Het geluid kan uit, als dat je stoort - klik dan gewoon op "Son"!...)

En waarachtig, alle paarden (op de kleinere paardjes na) lij-ken inderdaad przewalski's, ongelooflijk!

Let op de staart, de manen ("Mohawk", altijd rechtop staand), de lijn, de "aanwezigheid", de "trilling" die van ze uitgaat, de kleuren!!...

* * *

Zulks oer-oud natuurschoon verloren laten gaan, dat kon toch niet gebeuren, dat mocht niet, dat moest en dat zou voorko-men worden!...

Dacht men intussen met z'n drietjes, in Rotterdam, aan de keukentafel.

En waar een Rotterdamse Wil is,...

daar is vervolgens een Weg!

- wordt vervolgd -

Николай Михайлович Пржевальский

Nikolaj Michajlovitsj Przehevalsky heette hij, en een stadslegende wil dat ie stiekem de vader van Jozef Stalin is...

Telg uit een oud Pools adelijk geslacht, op-geleid aan de Militaire Akademie van Sint-Petersburg, leraar aardrijkskunde in Warschau, en ontdekkingsreiziger vooral, in opdracht van de voorlaatste Russische tsaar Alexander III, va-der van Nicolaas II.

1870-1873 was zijn eerste expeditie, vanuit Kjachta, over de Gobi-woestijn, naar Peking, om te eindigen in Tibet. 5 000 planten bracht hij mee terug, 1 000 vogels en 3 000 insecten-soorten, evenals 70 reptielen en de huid van 130 verschillende zoogdieren. Przehevalsky werd bekroond met de Constantijn Medaille van de Keizerlijke Geografische Sociëteit, bevorderd tot luitenant-generaal, benoemd tot lid van 's tsaars Generale Staf, en bevorderd in de Orde van Sint-Vladimir, vierde klasse. Zijn inlichtingen en lezingen, waarvoor het publiek stormliep, werden ontvangen met "daverend applaus", en de Russische krant Golos noemde de reis "een van de meest gedurfde van onze tijd".

Van zijn tweede ontdekkingsreis, die plaats vond tussen 1876 en 1878, keerde hij ziek terug. Maar van het hoofd van een grenspost kreeg hij, bij die terugkeer, de schedel en de huid cadeau van een wild paard, dat door Kirgizische jagers was ge-schoten.

Aanvankelijk twijfelde kolonel Przehevalsky, of hij wel met een echt wild paard te doen had. Iedereen dacht immers dat die al lang waren uitgestorven. Toch nam hij de huid en de schedel mee naar Sint-Petersburg, en liet ze op de universiteit door ene L.S. Poliakov onderzoeken...

Het paard bleek werkelijk wild, en kreeg, zoals in de weten-schap gebruikelijk is, de naam van zijn ontdekker: equus ferus przewalskii - het laatste lid zelfs Pools gespeld!...

Vijf boeken heeft Przehevalsky zelf over zijn wedervaren in Centraal-Azië geschreven. Beslist geen ongeletterd militair. Twee ervan zijn zelfs in het Engels vertaald: "Mongolia, the Tangut Country" (1875) en "From Kulja, Across the Tian Shan to Lob-Nor" (1879).

"Solitudes of Northern Tibet" is ondertitel van het eerste boek. Poëtisch, zacht, weemoedig... Zou ik hierin wat terugvinden over het echte wilde przewalski-paard?... Onmogelijk, dit boek verscheen nog voor 's mans tweede reis... Dat andere boek dan?...

Maar dr. David Schimmelpenninck, Rusland- en Azië-kenner van de Brock University in Ontario (Canada), waarschuwt me: Przewalski's boeken over Centraal-Azië drukken minachting uit voor de Oosterse - met name Chinese - beschaving; Przewalski schilderde Chinezen af als laf, vies en lui, de "combinatie van een gemiddelde Moskouse kruimeldief en een jood", in alle op-zichten inferieur aan de "Europese beschaving"; hij voerde aan dat het bezit door keizerlijk China van de noordelijke gebie-den, m.n. Xinjiang en Mongolië, zeer zwak en onzeker was, en pleitte openlijk voor annexatie ervan door Rusland!...

Przewalski wordt omschreven als een meedogenloos ontdek-kingsreiziger die door de Centraal-Aziatische ruimte zwierf "met een karabijn in de ene hand, een zweep in de andere"... Maar dan wel door andere hedendaagse ontdekkingsreizigers als Sven Hedin, Sir Francis Younghusband, Sir Aurel Stein, alle aktieve medespelers in de Brits-Russische strijd om invloed in Centraal-Azië, de zogenaamde Great Game!...

* * *

Waarom interesseert het me eigenlijk?

Omdat wij in Mongolië een bezoek zullen brengen aan het natuurreservaat Khustain Nuruu National Park, waar "truly wild horses" lopen, "in their ancestral lands", diezelfde przewalski-paarden!

Maar of zij nog steeds "werkelijk wild" zijn, en of dit inder-daad hun "voorouderlijke grond" is, is maar de vraag.

Want ik ontdekte, niet geheel toevallig, dat deze paardjes afkomstig zijn, je gelooft het nooit, uit... Nederland!

"Khustain Nuruu", las ik op pagina 134 van de Bradt-reisgids die ik van de week kocht over Mongolië, "is home to the 'takhi' (wild horse), recently reintroduced to Mongolia from European captive-bred zoo stock by a Dutch Foundation..."

En toen ging ik zoeken, natuurlijk!

* * *

Over welke Stichting ging dit?

Dat was, bleek gauw, de Stichting tot Be-houd en ter Bescherming van het Przewalski Paard, in het Engels Foundation for the Preservation and Pro-tection of the Przewalski Horse, afgekort FPPPH.

En wat ik sindsdien niet allemaal leerde!...

* * *

Wild zijn op deze aarde, als het om paarden gaat, inderdaad alleen de przewalski-paar-den. De zebra's natuurlijk ook, maar dat is toch niet helemaal dezelfde familie...

Camargue-paarden, Exmoor-pony's, Brumbies in Australië, Mustangs in Amerika..., vergeet het maar. Die zijn niet wild, maar ver-wilderd! Ooit waren hun voorzaten tam, zij wisten alleen, op de een of andere manier, te ontsnappen...

Maar er is meer aan de hand.

Zelfs in de tijd van Przewalski, eind negentiende eeuw, was het met de takhi's (zo noemen hen de Mongolen zelf) al niet meer zo goed gesteld. Op de vele reizen die hij door de stre-ken maakte, heeft hij slechts tweemaal een groep gezien. Echt veel zullen er daarom ook toen al niet meer geweest zijn. (Bedenk dat in diezelfde dagen de tarpan, dat andere wilde paard dat in oostelijk Europa voorkwam, uitstierf...)

En Przewalski's ontdekking (voor het Westen dan, de Mongolen kenden het paard natuurlijk al lang) maakte het er al niet veel beter op.

"Nadat bekend geworden was, dat kolonel Przewalski in het zuidwesten van Mongolië wilde paarden ontdekt had, ging men al spoedig over tot het maken van plannen om ze levend te vangen. De heer Asanov, die een handelshuis in Kobdo had, wilde de jacht op de przewalski-paarden wel organiseren, mits er geld op tafel kwam.
Omstreeks 1900 was een aantal grootgrondbezitters erg geïn-teresseerd in het verzamelen van zeldzame wilde dieren. Zij wilden die in omheinde ruimten op hun landgoed onderbren-gen. Een van die grootgrondbezitters was baron Von Falz-Fein, die in Zuid-Rusland bij Askania-Nowa een enorm landgoed be-zat.
Hij bracht het nodige geld bij elkaar en in 1898 al werd een eerste jachtpoging in Mongolië ondernomen. Met snelle paar-den dreef men de groep przewalski-paarden net zo lang op tot de veulens zo moe werden dat ze de groep niet meer konden volgen. Geleidelijk aan bleven ze dan wat achter, zodat de jagers ze langzamerhand konden inhalen. Op zo’n moment keerde de hengst zich om, om de veulens nog tot het uiterste op te drijven. Als dat tenslotte ook niet meer lukte, keerde de hengst zich tot de achtervolgers en viel aan, wat ie meestal... met de dood bekocht. De groep wilde paarden vluchtte dan in paniek uiteen.
Met hun eigen verse, uitgeruste paarden lukte het de jagers dan tot slot om de doodvermoeide wilde veulens te vangen. De wilde merries, beroofd van hun leidende hengst, vluchtten in tomeloze vaart. De merrie die nog weerstand bood om haar veulen te redden, werd eveneens gedood.
Men bond de beentjes van de veulens bij elkaar. Op de rug van een kameel werden ze naar een omheinde ruimte gebracht, bij de dichtstbijzijnde nederzetting. Zo werden in het jaar 1898 zes przewalski-veulens gevangen. Ze waren zo jong, dat ze allemaal nog bij hun moeder moesten drinken. Die was er niet meer. Men dacht met schapenmelk de veulens op te kun-nen laten groeien. Dat lukte niet, omdat schapenmelk te veel vet bevat. Alle veulens stierven.
Wat nu te doen? Goede raad was duur. Uiteindelijk besloot men om bij tamme Mongoolse merries de veulens weg te halen en ze de gevangen przewalski-veulens daarvoor in de plaats te geven. De Mongolen wilden hun huispaardmerries niet voor dit doel afstaan! Men was gedwongen de pleegmoeders helemaal uit Bysk in Rusland over te laten komen! Zo begon in 1899 opnieuw de jacht..."

Gruwelijk wat je niet allemaal leest!

"Toen er in 1901 29 veulens gevangen waren, besloot baron von Falz-Fein even af te wach-ten en niet gelijk te kopen. Hij probeerde wat van de prijs af te dingen!...
De bekende Hamburgse dierenhandelaar Carl Hagenbeck, zoon van een vishandelaar, liet in alle delen van de wereld wilde dieren vangen om die dan aan dierentuinen te verkopen. In Centraal-Azië had hij ook al verschillende vangsten georgani-seerd. Een Britse grootgrondbezitter, de hertog van Woburn, had Hagenbeck de opdracht gegeven przewalski-paarden te vangen en voor hem naar Engeland te verschepen. Toevallig was op het moment van de langdurige onderhandelingen tussen baron von Falz-Fein en de dierenvangers...
een dierenvanger van Hagenbeck in Kobdo. Hij telegrafeerde naar Hamburg en kreeg opdracht de przewalski-veulens te ko-pen. Juist voor de neus van Von Falz-Fein kocht hij ze weg!"

Vijf zullen uiteindelijk toch in Askania-Nowa aankomen. De rest ging door naar Hamburg. Ze werden in de stallen van Carl Hagenbeck gezet, totdat ze op transport konden naar hun uit-eindelijke bestemming. Twaalf gingen naar de hertog van Wo-burn in Engeland, twee naar Halle, eentje naar Edinburgh, drie naar Londen, een naar Parijs en twee naar Gooilust, een landgoed bij Hilversum, eigendom van de familie Blaauw. Vier przewalski-veulens staken de oceaan over naar de Verenigde Staten, waarvan er twee terecht kwamen in de dierentuin van New York en de andere twee in Cincinnati.
Negen veulens stierven in het jaar van aankomst in Hamburg. Voor een hengstveulen kon Hagenbeck geen koper vinden. Toen deze hengst achttien jaar oud was, in 1920, werd hij nog aan de dierentuin Artis in Amsterdam verkocht...

In Mongolië zelf eindigde de jacht: de streek was volledig uit-gekamd, geen wild przewalski-veulen was meer te vinden!!

Hengsten en merries gelukkig nog wel, maar na de de Tweede Wereld-oorlog nam ook hun aantal, en dat van hun nieuwe veulens, snel af. Verschillende oorzaken zijn aan te wijzen. Een ervan de politieke spanning, omstreeks 1950, tussen China en de Sovjetunie. De grenswachten werden daarom versterkt en grote legereenheden trokken de eens zo verlaten gebieden binnen, waar de przewalski-paarden zich ophielden. Het is niet onwaarschijnlijk dat toen vele Przewalski-paarden ge-schoten zijn om... de troepen in deze afgelegen streken van voedsel te voorzien!

Tussen 1952 en 1960 werden expedities naar Zuidwest-Mongo-lië ondernomen. Soms zag men przewalski-paarden, soms niet. In 1967 en 1968 werden er door de Universiteit van Mongolië wederom expedities uitgezonden. In 1967 vond men een groep van vijf stuks bij een bron in het Altaigebergte. In 1968 ont-dekte men in dezelfde omgeving, nu in een vallei, een merrie met een veulen. Dezelfde dag zag men ook nog een volwassen hengst, de daarop volgende dag nog twee jonge przewalski-paarden.

De laatste werden het, die men in het wild heeft gezien... Uitgestorven, concludeerde het IUCN in de Red List of Threa-tened Species.

Maar dat was buiten de Rotterdammers Jan Bouman, zijn vrouw Inge, en hun vriendin Annette Groeneveld gerekend!...

- wordt vervolgd -

Wijs als de Rus Sergei Bodrov

Vijf wetenschappers hebben meegewerkt aan de film over De Paardenjongen (zeer gerenommeerde professoren als Simon Baron-Cohen, Temple Grandin, en Roy Richard Grinker, maar ook (in Europa) minder bekende als dr. Dale Rudin, dr. Kendal Stewart, en dr. Stephen M. Edelson...)

En al minstens evenzoveel, om niet te zeggen een heleboel, andere hebben inmiddels de film gezien (wie hem miste, kan opnieuw kijken via netwerk.tv!...), in het beste geval ook het boek gelezen, en er - onder meer in The New York Times - hun mening over uitgesproken.

Met grote belangstelling volgt dan ook me-nigeen of de resultaten die met Rowan zijn geboekt zich een tweede keer zullen herha-len, met een nieuwe reeks kinderen, die op-nieuw zo'n helende reis zullen ondernemen naar het land van Dzjengis Khan, met zijn fabelachtig overweldigende natuur, rijk aan bodemschatten (koper, steenkool, molybdeen, tin, wolfraam, goud!...) en (derhalve?...) tal van genezende bron-nen, rivieren, meren, bergen...

het land van nomaden en paarden...

het land van sjamanen en mensen die wijs worden door de stilte, het contact met dieren en planten, de afwezigheid van anderen...

Mongolië!

En een van die kinderen...

zal Golo zijn!

En een van de nieuwe ouders naast Rupert en Kristin...

ikzelf!

Want het is ons inderdaad gelukt om een plekje te bemachti-gen, eentje van de vier die te begeven waren, op de reis die opnieuw aan het eind van deze zomer wordt gemaakt!

En dat is...

voor ingewijden eigenlijk al oud nieuws.

Want ik boekte al op 22 januari, en betaalde het voorschot op de 23ste.

Precies een maand na de uitzending op VPRO!

En oma en opa zijn pal achter ons gaan staan, en betalen zelfs de helft van alle kosten!

Ook voorbereidende kosten, als daar zijn: boeken lezen, films kijken, paardrijles volgen, misschien zelfs (mijn) angst voor blaffende-grommende honden leren overwinnen, wat niet al!...

Dààrom was het zo stil, de afgelopen tijd, op deze blog.

Natuurlijk hebben we ook flink doorgewerkt, loopt de Poke-mon League nog steeds prima, heeft Golo alweer een derde film in gedachten (die dit keer zal spelen in Japan, waar een weeskind een schildpadje redt door het te kopen van het jon-getje dat het mishandelde, en van een waarzegger te horen krijgt dat er een tsunami op komst is!...), is er ontzettend ge-legood, en entretemps ook een heus magazine op de compu-ter in elkaar gedraaid, grotendeels in stripvorm, met verhaal-tjes, grapjes, een oproep om "doe zoals ik" op het milieu te stemmen..., gingen we vandaag voor de tweede keer (met succes!) Halliwick-zwemmen in Schijndel, en dergelijke meer...

Maar we hebben inderdaad ook samen naar de Cave of the Yellow Dog gekeken, en in de bieb naar boeken over Mongolië gezocht, die we in de jeugdafdeling nauwelijks vonden (Golo nam dan maar een nieuw boek over Japan mee!...)

We hebben nagedacht over de rivieren en "bergen" die ons omringen of waarmee we inmiddels een diepe band (emotie, geschiedenis...) hebben: de Meer, de Linge, de Lek, de Waal, de Maas, de Schelde en Den-der, de Dijle..., de Amerongse Berg, Grebbeberg, Vaalserberg, Hoge Venen, Kasselberg, Schoorlse duinen en Doornpanne, en niet te vergeten onze lieflijke Helenaheuvel vlakbij!...

Binnenkort rijden Golo en ik tot in Helmond (Eindhoven) - Deventer was nog verder, en nergens anders wordt de film vertoond!... - om er te gaan kijken naar The Eagle Hun-ter's Son: "De twaalfjarige Bazarbai, een nomadenjongen in West-Mongolië, is voorbestemd om zijn vader op te volgen als adelaarsjager: een vierduizend jaar oude nomadentraditie. Bazarbai denkt daar anders over. Hij loopt weg en gaat op zoek naar zijn oudere broer, die hun geboortestreek heeft ver-laten om in de stad een bestaan op te bouwen. De adelaar die aan zijn zorgen is toevertrouwd, gaat echter mee, en blijkt een onmisbare metgezel! Langzaam dringt de ware betekenis van de traditie ook tot Bazarbai door: een groot respect voor de natuur, vriendschap, loyaliteit..." - film die ook in België zeer beperkt te zien is, op het Jeugdfilmfestival in Antwerpen en Brugge bijvoorbeeld, komende Krokusvakantie!...

Zelf wil ik heel graag de films van de Vlaamse (Leuvense!) Peter Brosens gaan bekijken: Khadak, State of Dogs, City of the Steppes, Poets of Mongolia...

"The story of a Mongolian dog who didn’t want to become a man"..., lees ik.

"The meaning of poetry in the daily lives of ordinary Mongo-lians..."

"Fragments of urban and rural life in Mongolia at a key mo-ment in the fall of the Soviet Union"...

Over dat laatste, het verdwijnen van de Russen in Mongolië, al lang geleden (begin jaren '90) Urga gezien - het begin van mijn diepe gevoel voor de beide (!) landen (en een levenslange liefde voor het lied over Mantsjoerije dat erin gezongen wordt!...), jaren later nog versterkt door het zien, in Utrecht, van Story of the Weeping Camel:

"Springtime in the Gobi Desert, South Mongo-lia. A family of nomadic shepherds assists the births of their camel herd. One of the camels has an excruciatingly difficult delive-ry but, with help from the family, out comes a rare white colt. Despite the efforts of the shepherds, the mother rejects the newborn, refusing it her milk and her motherly love. When any hope for the little one seems to have vanished, the nomads send their two young boys on a journey through the desert, to a a backwater town in search of a musician who is their only hope for saving the colt's life"...

Over een kameel die haar kalf verstoot, en door het ritueel van een muzikant-genezer de moederliefde herwint.

Wat vaker zo toegaat, met zo'n sjamaan, las ik destijds, en het maakte toen al diepe indruk!...

Maar gisteren gooide ik het over een totaal andere boeg: Mongol ontleende ik, in de lo-kale videotheek.

Daar stond ie bij de Actiefilms, en toen ging ik even twijfelen...

maar ten onrechte!...

want het is inderdaad het heel gevoelige, fijnzinnige en zeer wijze portret (door Sergei Bodrov, een Russisch regisseur notabene!...) dat ik zocht, van de man die ooit aan de poorten van Europa stond, wreedaard en vrouwen-verkrachter in de Westerse literatuur - nauwelijks voorhanden overigens, zelfs niet in de volwassenen-bibliotheek... -

Dzjengis Khan!

Het wordt dringend tijd, en ik hoop oprecht er fundamenteel aan mee te kunnen werken, dat het Westen zich de ogen o-pent.

Voor tal van dingen.

Mooie, warme, gevoelige dingen!

Het leven dienend, het mens-zijn recht doend.

Begin eens met deze film, verdiep je in wie Temüjin wérkelijk was, 'n intrigerende start!

* * *

PS - En warempel, er was van de week geen enkele nare gedachte meer!!...

Mijn zoon zal Michiel heten!

Even, kort, een paar highlights van de laatste dagen.

1.

Via Ted van Lieshout heb ik Mance Post ont-dekt, en via Mance Post weer Toon Tellegen.

Wij lezen nu haast elke dag en avond de kor-te, heerlijke, je in een compleet liefdevolle ontspanning brengende verhaaltjes uit "Mis-schien wisten zij alles. 313 verhalen over de eekhoorn en de andere dieren".

2.

Lego is ook weer van de partij!

Vorige week het Club Magazine ontvangen. Golo ontzettend aan het lezen, van het blaadje naar de website, naar uitprobe-ren en zelf fantaseren op de vloer, naar het blaadje, naar de website, naar...

3.

Er zijn twee (!!) nieuwe tekenfilms onderweg.

Zitten al in zijn hoofd, maar komen nog niet op papier, omdat:

- hij al voorziet dat het ontzettend veel werk zal gaan kosten om ze te verfilmen

- hij nog een aantal intriges niet helemaal rond heeft.

4.

Ook wordt nu al geconcipieerd dat er een website zal komen, wanneer hij ooit, voor de kinderen in Afrika, rond zal gaan rijden met een karretje om daarop spulletjes uit te stallen en te verkopen.

Pokemon-kaarten, en wat ie zal hebben gemaakt tegen die tijd met Henk.

Heb alvast een gratis les van het LOI aangevraagd, cursus "Bouw Je Eigen Website".

'ns Kijken of dat makkelijker werkt dan wat we vorig jaar probeerden met ons eigen Apple iWeb-programma ...

5.

Gisteren eerste proef-zwemles gehad volgens de Halliwick-methode.

Melanie van Aqua Health in Schijndel doet dat geweldig!

Traantjes na afloop.

Omdat het al voorbij was.

Echt verdrietig.

6.

Vrijdag komt (eindelijk) José Smits, van Osani, op bezoek.

Gaan we voor het eerst kijken wat al mogelijk is: aanvraag PGB, opbouw van een netwerk, toch graag nog wat meer spel en vriendjes gaan ontwikkelen en zoeken voor Golo - zie de ontroering bij het zwemmen!...

7.

Verder wordt nog steeds ontzettend veel Klokhuis gekeken, Vroege Vogels, Vroeger & Zo, en Nieuws uit de Natuur.

Golo zou erg graag 2ZC detecteren, de brandgans die vorige jaar door Mylène met zwarte halsband werd geringd, teneinde haar vlucht te kunnen volgen.

Weer terug uit het noorden in Nederland, maar waar precies bevindt ze zich nu??...

8.

Vroeger & Zo leerde ons wat over vestingsteden, die er kwa-men na de "ontdekking" van het buskruit en het kanon, waar-tegen middeleeuwse stadsmuren niet langer bestand waren...

Kanonnen die ook werden ingezet op oorlogsschepen, als dat van Michiel de Ruyter, het beroemde De Zeven Provinciën, dat momenteel helemaal opnieuw nagebouwd op de Bataviawerf in Lelystad.

Trekken we vast heen bij warmer weer buiten!

Golo, die eerder al de strip over de Ruyter las, was andermaal zeer onder de indruk. Een echte held, die Michiel. Zo wil hij zijn eigen zoon ook wel noemen!...

9.

Kinderboekenschrijfster Bibi Dumon Tak leerden we dan weer kennen via het Klokhuis, gisteravond.

"Laika Tussen De Sterren" wil ik van haar wel eens gaan zoeken.

Over het hondje dat van de straat werd ge-plukt om met Spoetnik II in een baan om de aarde te gaan cirkelen.

Al na vier rondjes ging het beestje dood door de stress en een kapotte temperatuurregelaar...

10.

Vandaag wil Golo, na het ontbijt al, naar de Coop, om er in het tijdschriftenvak...

het nieuwste Pokemon-Magazine te gaan kopen.

Want die kwam vorige week al uit, toen hij nog bij papa was!...

Klaagzang voor Sint-Katrien

"Ongetwijfeld hadden ze meer bekendheid genoten als ze hun gezinsleven niet hadden laten prevaleren"... Schrijft meer dan een, over de zussen Kate & Anna McGarrigle, folk-zangeressen, uit Québec in Canada. Kate o-verleed gisteren, net vierenzestig geworden. Borstkanker.

Ik vind het juist heel erg bij hun muziek passen, bij de diepte van waaruit ze zongen, en velen met hen, in de folk: Emmylou Harris, Mary Black, Karen Matheson, Rod Paterson, haar eigen (wat een!...) zoon Rufus Wainwright, Peter, Paul & Mary...

Folk en moederschap, Boudewijn de Groot die wegvlucht voor de massa, zingen omdat het... moét, omdat het hèlpt verwerken, omdat het stérkt, niet om de roem, het pu-bliek, het applaus...

Samen zingen vooral, als in dat prachtige lied "Hard times come again no more" -
zoals weleer! - en nog in kleine dorpen...

Een lied van 1854, "favorite of both sides in the American Civil War".

Sag mir, wo die Blumen sind...

* * *

Harde tijd, kom niet meer weer

Laten we ‘n pauze nemen
In de geneugten van het leven
En de vele tranen tellen,
Eten, allen, het verdriet met de armen
Er is een lied dat voor altijd zal klinken
Oh, harde tijd, kom niet meer weer!

‘t Is het lied, de zucht van de vermoeiden
Harde, harde tijd, kom niet meer weer!
Vele dagen heb je gedraald
rond de deur van mijn hut
Oh, harde tijd, kom niet meer weer!

Terwijl wij Liefde zoeken, Schoonheid,
Muziek, Licht en Blij, vallen broze
Gestalten in zwijm aan onze deur
Hun stemmen stil, hun blik smeekt
Oh, harde tijd, kom niet meer weer!

Er is een meisje bleek vol zorgen
Dat zwoegt haar leven weg, versleten
Haar hart, haar betere dagen voorbij
Frivool had haar stem kunnen zijn,
Maar ze zucht, de hele dag door
Oh, harde tijd, kom niet meer weer!

‘t Is een zucht die zweeft over onrustige golven
't Is een jammerklacht die gehoord wordt aan de wal
't Is een klaagzang die murmelt rond een pover graf
Oh, harde tijd, kom niet meer weer!

* * *

De tekst van hun veel bekendere song, Complainte de Sainte-Cathérine, loog er anders ook niet om - als zangers sterven, ga je beter luisteren!

En als je jonger bent, ben je gewoon feller.

Maar de boodschap... blijft hetzelfde!

Klaagzang voor Sint-Katrien

Ik, ik loop in Sint-Katrien
Profiteer van de warmte van de metro
Ik kijk niet in de vitrien
Als 't dertig onder nul vriest

We doen nu al zo lang aan politiek
Twintig jaar oorlog tegen muskiet

Ik voel mij niet intripied
Als ‘t sneeuwt, ben ik 'et niet die skiet
'k Heb geen motel in Laurentides
Zaterdag is 't hockey, niet!

We doen nu al zo lang aan politiek
Twintig jaar strijd tegen muskiet

Denk maar niet dat 'k imbeciel ben
Omdat ik niet in 'n cabriolet ren
Die roem is niet weinig zonder belang
De prijs van benzine mij te wrang

We doen nu al zo lang aan politiek
Twintig jaar strijd tegen muskiet

Waren we niet allen broeders?
Hadden we niet samen 'n goede tijd?
Was dit niet de aarde van de mensen,
Zelfs voor vrouwen en kinderwensen?

We doen nu al zo lang aan politiek
Twintig jaar strijd tegen muskiet

Denk maar niet dat we geen christenen zijn
Op zondag laten we onze hond uit, tiens!

La La La La La La La La La

Festonsteek, denksport, uittreding?

Zondag toch gaan schaatsen op de bevroren vijver achter ons huis. Derde winter nu, nog geen enkele keer geschaatst. Veel te koud vaak, beetje angst voor de "crowd", het "entre-nous"...

Totaal misplaatst, want... wat 'n plezier hebben we gehad! Golo en ik. Zonder schaatsen (want die hebben we niet), wel met slee - al keek een meisje (van de Nieuwe School notabe-ne) ons met grote verbaasde en wat afkeurende blik na: zo'n grote jongen, nog op 'n slee!...

Niks van aangetrokken, lekker gedaan wat wij zelf leuk von-den. Sneeuw rapen van het ijs bijvoorbeeld, en dan maar me-kaar bekogelen met sneeuwballen!...

Kwam Marc plots aangereden. Het jongetje dat in de kerstva-kantie ook in Utrecht opdook, op de Pokemon League!

"Jou ken ik!!"..., riep ie naar mij, en vroeg waar mijn zoon was. Ik wijzen naar Golo, wat verderop, en hij meteen er-heen. Golo schrikken natuurlijk, dus ik weer verduidelijken dat dit het jongetje was dat in de kerstvakantie...

Zo begon het.

Het einde: Marc bij ons thuis, op schaatsen - wat later zijn va-der aan de deur, met schoenen en... pokemonkaarten! Klet-sen, ruilen, ontspannen!... Wat was ie blij, Marc, 'n keer een jongen te ontmoeten die nièt gretig op zijn kaarten uit was en alleen maar geneigd hem te bedonderen. (Moet hem al vaker zijn overkomen, als je hem zo bezig hoorde...)

Niet veel later: of Golo niet meewilde naar zijn huis, konden ze daar ook nader kennis maken, huis en kamer leren kennen, als Golo wilde, kon ie zelfs blijven mee-eten...

Maar dat wilde Golo niet.

Wel mee met Marc!

Die, nog voor ze vertrokken, alvast liet weten ieder weekend wel bij ons langs te willen komen.

Dat wordt dus uitkijken naar... aanstaande zaterdag!

* * *

Maandag en woensdag dan weer heel erg ambachtelijk.

Nasleep van het timmeren met Henk, vorige week?

Wilde Golo "knuffelbedden" gaan bouwen, uit karton. Voor elke knuffel een bed, zeg maar.

Het is er uiteindelijk precies een geworden, voorzien van een prachtige tekening - met rotslandschap -, voor - hoe kan het ook anders - Golo's sterkste "vuur-knuffel": Dinoking!

- Ik moet nog een foto nemen! -

Elke avond voor slapengaan wordt Dinoking nu, vertroetelend, net zo goed naar bed gebracht. Compleet met vragen, hoe het beest het die dag heeft gesteld, etcetera.

Een slaapzak heeft Golo bovendien met lap-jes aan mekaar gezet voor ziin allernieuwste knuffel: de door hem- en mijzelf op de koop toe ook nog eens handgemaakte, zelf in el-kaar genaaide, diezelfde dag nog met de al-lerduurste en fijnste wol (die hier nu al zo lang lag te liggen, op een blauwe zondag ooit zelf gekaard in België, weet je nog...) gevulde Hamtaro!

Nooit een kei geweest in handwerken, had je me nu moeten zien, aan de festonsteek!

Golo had overigens, geheel op eigen initiatief, alle instructie voor het "zelf maken van creatieve knuffels" opgesnord. De dag voordien, netjes opgeslagen in zijn mapje "Golo's spelletjes"!

Aan mij dus, de volgende ochtend, het verzoek om met hem mee aan de slag te gaan!

Hoe zo'n kind dat, heel praktisch, zonder veel omhaal, straight to the point, voor mekaar krijgt!...

Een kind kan de was doen - zeggen ze dat hier niet zo?...

* * *

De textielstiften die ze met Nieuwjaar cadeau kregen, hebben - zoals je ook op de foto kunt zien - al aardig dienst bewezen! (Golo geeft aan hoe het moet, tekent zelf of laat mij contou-ren tekenen, kleurt vervolgens zelf alles in, of... laat mij (de grote vlakken) inkleuren!...)

Ook Golo's T-shirt, nog in de Oudjaarsnacht begonnen, raakte van de week eindelijk af!

Helemaal een eigen creatie, modeontwerper in spe!

Met Pokemon-attributen natuurlijk - ook hiervan nog een foto te nemen.

Heel trots mee gaan pronken (en bijval geoogst!) op de Lea-gue in Utrecht, afgelopen dinsdag.

Alwaar Golo ook een tweede keer met Frank, en een eerste keer met Wassily heeft gespeeld.

Zonder enige hulp (van mij dan - Frank leert hem natuurlijk alles, al spelende, maar zag erop toe en moedigde ook aan dat Golo 'n keer met een ander ging strijden!... - Wassily schat ik veertien, en hij is volgens mij erg goed, erg eager to win, dus het was beslist ook een oefening voor deze jongen zelf, al dat geduld aan de dag leggen met zo'n, nog wat aarzelende, be-ginneling!... - een heel mooie "cultuur" weet Frank daar op te bouwen, in dat Utrechtse clubje, heel erg "pokemon", heel erg "Japans"...)

Slim, hoor ik ze toch regelmatig opmerken, bij wat Golo doet...

Zaterdag, op de City Championship in Utrecht (misschien rijdt Marc wel met ons mee?...) - het eerste tornooi, waar we nog niet aan gaan deelnemen, maar wel een keer de sfeer gaan proeven - zullen we worden voorgesteld aan "HP", trekker van Pokemon-TCG Nederland!

En op zaterdag 13 februari wil Golo, van eigen zakgeld (20€!), meedoen aan de prerelease (kennismaking, door te spelen, met het nieuwste themadeck) van HeartGold-SoulSilver...

En misschien doet ie op zondag 21 februari (al vind ik het nog wat vroeg) ook mee aan de vijfde Benelux Cup (International Special Premier Event!) - in het Nationaal Denksport Centrum Den Hommel, Utrecht alweer. Wat Frank betreft: gewoon doen!...

Eerst maar eens kijken of deze zaterdag wel bevalt, in de sporthal van Zuilen...

* * *

Heksje Lilly, de Draak en het Magische Boek - is dan weer Golo's filmontdekking van deze week.

-"De allermooiste film ooit!!"...

Met rode wangetjes kwam hij naar beneden gerend, gisteren - helemaal enthousiast!

"Lilly is een normaal meisje van 10 jaar oud. Totdat op 'n dag een magisch boek, samen met het kleine onhandige draakje Hector, in haar kamer opduikt. Surulunda, een geheime heks uit de magische wereld, heeft Lilly uitgekozen om haar opvol-ger te worden. Lilly moet echter eerst binnen 99 uur bewijzen dat ze deze taak aan kan en waard is. Het magische boek be-looft spannende avonturen, maar deze gaan wel gepaard met gevaar in de persoon van de slechterik Hieronymus, die van plan is de wereld over te nemen."

- Klinkt vertrouwd?... -

(Blijkt de verfilming van een boek van ene Knister (de Duitser Ludger Jochmann). "Mit seiner Figur Hexe Lilli schreibt er für verschiedene Lesestufen und zum Fremdspracherwerb", lees ik. Interessant: "Lilli the Witch - Magic Homework: Let‘s Read En-glish" moet ik (met het succes van deze film) misschien maar eens napluizen!...

's Mans website 'ns bestuderen, op een rustiger moment!...

* * *

Wat zijn nare gedachten betreft, hebben we nu eindelijk een definitieve afspraak op het Virenze in Utrecht: maandag 1 maart wordt het toch pas, om negen uur in de ochtend!!

Bij ene dr. Huy, die ik voorlopig nergens terugvind.

Indrukwekkend het relaas van een soort "uittreding", die plaats vond bij papa, eind vorige week, na het bekijken op video van Alfred J. Kwak:

Golo in de badkamer, tandenpoetsen voor slapengaan.

Alleen.

Plots wordt het heel erg stil.

Golo voelt dat hij begluurd wordt, vanuit een hoek. Een van de figuren uit de tekenfilm.

- "En toen..., plots werkte de zwaartekracht niet meer!!"...

Hij zag zijn voeten nog, op het krukje (of de stoel) waar hij opstond, maar hijzelf... was in een andere wereld!

Hij wist niet meer wie hij was, alleen nog zijn naam!...

Of dat voelde zo, alsof hij niks meer wist...

En terwijl hij daar "hing"/"weg was", werd hij van onderen, onderaan de kruk, beloerd door de kwal, ook uit dat filmpje.

- "Golo, je jokt!!"

Had papa gerepliceerd, toen hij in bed erover berichtte.

Boos en wanhopig had ie het laken over zich heen getrokken.

- "Mama, ik wil naar mama, mama!"...

Steppe, paarden en water

Vanmorgen gelukkig ook een mail ontvangen van ene Rhoda McGivern, die me heel erg blij maakte!

Want blijkbaar had Rupert Isaacson, die ik sinds de film al 2 keer schreef, maar wiens antwoord op mijn tweede mail uit-bleef (ik begon alle illusie te verliezen...), dan toch, en even snel als bij zijn eerste schrijven, de nodige stappen gezet om mij goed en concreet verder op weg te helpen: hij speelde die mail namelijk door aan iemand met wie hij veel dichterbij ons, in Engeland, goed samenwerkt, de nog vrij jonge... Rhoda McGivern dus.

"Worldwild Adventures is honoured to have been asked by Rupert and his family to run a series of Horse Boy Camps. These events will run at various locations across the UK and will be an opportunity for children on the autism spectrum, their parents and siblings to spend some time in beautiful natural surroundings exploring the possibilities that helped Rowan to improve so dramatically"...

Paardenkampen organiseert ze, onder meer!, op verschillende plekken in Engeland...

"Rupert will be attending some of the camps and will work personally with the children at these locations"...

Vier dagen, £600 per familie, maximaal...

In elk geval goedkoper dan een reis helemaal naar Texas...

* * *

Maar wat las ik vervolgens?!

"Worldwild will also be offering a trip in Summer 2010 follo-wing in the footsteps of Rupert, Kristin and Rowan on horse-back across the Mongolian steppe to visit the shamans who provided healing for Rowan" !!!...

Mijn God!

Zou dit?... Mag dit?...

Wie is die Rhoda?

Iemand die in elk geval geweldig van aanpakken weet, bekijk haar website eens!! Wat ze al niet ondernemen!... En gespon-sord krijgen!... Maar ook zelf aan fondsen oprichten!...

Zo jong nog, nu ja, vijfendertig al inmiddels...

Kan ik dit vertrouwen?...

"South African born Rhoda has had an inte-rest in wildlife and the outdoors since an early age. Throughout her childhood in South Africa and in the UK she spent many hours with her father exploring and learning about everything from wild food to how to handle lion cubs!

Passionate about wildlife Rhoda studied zoological conserva-tion management at university. This period of study rekindled her childhood love for tracking and the outdoors. Rhoda began to build on her skills started to work as a wildlife tracking in-structor. She has worked alongside many organisations and is often called upon to run workshops and courses in the UK and abroad.

Rhoda is passionate about passing on her knowledge gained from many different sources and cultures as well as countless hours of practise. She integrates Eastern philosophies into her teachings of nature awareness and is fascinated by the simila-rities between her own studies in yoga, meditation and con-necting to nature, and the philosophies of other ancient cul-tures worldwide.

Rhoda is an adventurer at heart, happiest when travelling to far-flung corners of the globe, meeting fascinating indigenous people and exploring remote environments.

Rhoda is in the process of setting up the Indigenous Cultures Foundation with other key members of the Worldwild team, a non-profit organisation that assists tribes around the world by providing them with a means to maintain their cultural identi-ty, whilst earning a living for themselves.

She has also worked tirelessly in setting up the HorseBoyCamps for children on the autistic spectrum and is honoured to have the opportunity to work with these truly inspirational kids re-gularly."

Lees ik. Maakt me wel rustig.

"Please feel free to email me or contact me by phone with any questions. I am based in the UK and my number is +44 7973 686157"..., schreef ze in de mail.

Nou, terugschrijven dan maar!

Of we zouden meekunnen naar Mongolië, wat het zou gaan kosten, wanneer ze precies vertrekken in de zomer, hoeveel mensen meegaan?...

* * *

Nog geen halfuur later - !!! - , haar antwoord al:

Hi Lieve,

Our trip to Mongolia will be a Horse Boy Camp. We are looking at camping near a river which is a source of holy water and re-maining at the same camp for the duration. We will have hor-ses with us and will ride out for a couple of hours every day at least. There will be shamans coming to the camp to work with the parents and the children and we will be able to spend time with the local people who live nearby too.

We also have the option of taking just one family at a time to visit Ghoste, the shaman who Rupert, Kristin and Rowan saw at the end of their journey. We may be able to do this at the end of the camp or at a separate time.

I am waiting for costs and a new itinerary for this trip and will put them onto our website as soon as I have all the details con-firmed. The trip is likely to run in September this year and we will take only 3 or 4 families at a time.

I will have a look at your blog as I have a basic understanding of Dutch. Thanks so much for your kind words about my bio-graphy!

I look forward to speaking with you soon,

With love,
Rho.

Weer neemt wat ze me schrijft alle twijfel weg, brengt het gevoel terug, het respect en diepe herkennen van de juistheid van wat ze doen, net als bij de film van Rupert, "klopt het", op tal van lagen tegelijk, niet eens precies te benoemen...

De kleinschaligheid..., de formule..., de rust..., de een-voud..., de persoonlijke aandacht...

Dat ze in september gaan, maand van Golo's verjaardag!...

Dat je al bij deze tweede tocht van Rupert, beetje dubbelgan-ger toch, hoe dan ook betrokken raakt...

Hij trekt dit, met Rowan. Maar wij horen er op de een of an-dere manier, met nog een andere opdracht/"missie" te vervul-len, ook bij... - ieder van ons belangrijk om wat anders, de een de ander aanvullend, elk van ons nodig, in het verkrijgen en verbreiden van bepaalde inzichten...

Hij en zijn vrouw Kristin, hoogleraar in de psychologie, ener-giek en ondernemend Rhoda, ook trouwens wetenschappelijk opgeleid, op haar beurt omringd door tal van mensen, als An-gela Nash, Kate Fenn, en vele vele anderen, met titels en di-ploma's, of juist zonder, allen boeiend...

Angie Nash... "has used tracking as a scientific tool in many e-lements of her field research into wildlife populations and con-servation. Most recently she has been working in the Canadian Arctic tracking polar bear and identifying individuals from their tracks to estimate minimum numbers. She has also trac-ked orang-utan through the jungles of Borneo and has worked throughout Africa where she earned the name 'Jungle Queen' from local people for her ability to work closely with nature looking for tracks and sign of mammal populations to predict population estimates"...

Kate Fenn... "living in rural Wiltshire with a trained back-ground in Egyptology and Archeaology, Health and Social Care, followed her healing and spiritual path and her love of travel and interest in ancient cultures. She has spent many years of research experiencing and exploring ancient Shamanic tradi-tions and rites of the Native American Indian cultures"...

Zouden wij deze mensen mogen leren kennen?...

Horen we echt daarbij?...

Mag stilaan duidelijk worden waar al het vele verzette werk tot op heden mag toe gaan leiden?...

Is dit zo'n beetje 'n doorbraak?...

In elk geval, stel dat wij erbij kunnen zijn, Golo en ik, bij die drie of vier families in september...

waarom zou ik dan zo'n levenskans, ook voor Golo, laten lig-gen??

Mongolië..., dit alles te mogen meemaken..., uit eigen erva-ring te kunnen zeggen wat het al dan niet waard is, het te mogen onderzoeken, proeven, een kans geven...

Ik zou toch DWAAS zijn om nu nee te zeggen, het weer naast me te leggen en, om wat centen bijvoorbeeld, aan ons te la-ten voorbijgaan!

Het voelt alsof je dit wel doen MOET!...

Als 'n geschenk wordt het in je schoot geworpen!

Leven, wagen, consequent zijn met jezelf, echt geloven en durven aantonen dat het juist is wat je op basis van veel erva-ring inmiddels weet en beweert, op basis van heel veel en heel gedegen, heel zorgvuldig denken, van heel veel moeite en in-spanning!!...

Synthese maken van zoveel diep doorwrochte en doorvoelde lijnen uit het verleden en heden...

"I look forward to speaking with you soon", schreef Rho, niet langer Rhoda...

Mijn God, mag het nu eindelijk inderdaad een keer waar zijn! Mag nu eindelijk een keer zichtbaar worden wat al zo lang verborgen in voorbereiding is! Ook voor mezelf...

Mag het nu...

wérkelijk worden!

Vijf maanden wordt drie weken!

Vijf maanden!!!!.... bleken het uiteindelijk toch, toen ik van-morgen dan bellen kon met het UMC (aanmelden kun je dage-lijks slechts van 10-11u, het duurde een halfuur voor ik binnen raakte, toen bleken nog alle lijnen bezet, maar de receptio-niste zou me terugbellen zodra er een vrij was, wat prompt vijf à tien minuten later inderdaad gebeurde ...)

Vijf maanden wachten vooraleer men met onderzoek... BEGIN-NEN kan - hoe lang is het dan weer wachten op de uitslag?...

"Wij ergeren ons al maanden aan de foute informatie die maar op onze website blijft staan!"

Gelukkig had ik - net als in Leuven - een erg vriendelijke en meelevende secretaresse aan de lijn, die me doorverwees naar Virenze - een kleinschalig GGZ-initiafief (GGZ voor Geestelij-ke GezondheidsZorg), net zo goed vergoed door de ziektekos-tenverzekering, met een veel korter lopende wachtperiode...

"Want kinderen met angst- of dwangstoornissen mag je ècht zo lang niet laten rondlopen!"...

Virenze gebeld.

Antwoordapparaat.

Aanmelden kan op dinsdag tussen 13-14u, en op donderdag van 15.45-16.45u (hoe verzin je zo'n tijd!...)

Gelukkig was er ook... - na enig zoeken (want aan de telefoon had ik Firenze verstaan...) - de website!

Heb Golo dan maar online aangemeld. Vrij simpel.

Even checken of ik de wachttijden vinden kon.

Moet je voor bellen...

(kom je weer bij dat antwoordapparaat...)

Maar "historische wachttijden" zijn in elk geval, voor kinderen, in Utrecht, volgens de webiste: 3 weken!

Er is hoop!

Als we de website tenminste vertrouwen kunnen...